Şeytan Bunun Neresinde?

Aşık Dertli, 18. yüzyılın son çeyreği ile 19. yüzyılın  ilk yarısında Gerede’de yaşamıştır.  Sazını, diğer birçok Anadolu halk ozanı gibi zulüm ve sömürüye maruz kalan, feodal yapı altında ezilen halk kitleleri için çalar.  Sazıyla güçlü mesajlar verir, mevcut düzeni sorgular, alay eder.

Tabi, bu durum mevcut düzen sahiplerinin hoşuna gitmez.  Osmanlı Kadısı ve bölge feodalleri, hakkında “sazının içinde şeytan var” diye laf çıkarırlar.  Saz çalmanın günah olduğunu, şeytan işi olduğunu, ayetlerden örnekler göstererek savunmaya kalkışanlara karşılık Aşık Dertli şu taşlamayı söyler (eser toplam 6 kıtadır, aşağıda sadece 2 kıtasını aktarıyorum)…

İstanbul’dan çıkar teli
Ardıç ağacından kolu
Be Allah’ın sersem kulu
Şeytan bunun neresinde

Boynuzu yok, kuyruksuzdur
Ayağı da çarıksızdır
Derdli gibi sarıksızdır
Şeytan bunun neresinde

Eseri Üstad Cahit Uzun’un ağzından ve sazından dinleyebilirsiniz: http://www.youtube.com/watch?v=dTTD3GHkyio

Daha önce bu sitede yayınladığım “Yıktınız Koca İmparatorluğu!” yazısında da hikayesini anlattığım Astronom Takiyüddin Mengüberdi’nin başına gelenlerle aynı doğrultuda.

İçinde bulunduğu sistemi sorgulayana, verimli olana, farklı birşeyler yapıp kendine ve topluma faydalı olmaya çalışana, standardın dışına çıkıp iyi niyetle yeni fikirler üretene verilen klasik tepkidir bu: “Kişisel saldırı”.  Her toplumda, her kültürde vardır.  Tepkiler; “bireyselliği” ön plana çıkaran Batı Toplumları’nda stratejik ve kurnazca, “bireyin içinde bulunduğu topluluğu” ön plana çıkaran Doğu Toplumları’nda ise açık, sert ve ezicidir. 

Bireysel ve toplumsal gelişmenin önündeki en büyük engel budur.  Bu tepki bireyleri sindirir, etkinliğini yok eder; şirketlerin ve ülkelerin ise gelişimini durdurur, etkisizleştirir.

Bulunduğunuz şirket içinde sistemi sorgulayan ve bu doğrultuda yeni fikirler üreten bir kişiyseniz eğer, bu tür tepkiler almanız çok doğal; her sistemin koruyucuları ve menfaat odakları vardır; tepki vereceklerdir.  Bütün bunlar karşısında sağlam durabilmek için en az onlar kadar cesaretli ve cüretkar olmak; fikirleri güçlü ve destekli bir şekilde sunmak gerekiyor.

Umarım hepimiz şirketlerimizde uzun yıllar sonra bile Aşık Dertli gibi hatırlanırız…  Hatırlanmak istemiyorsanız, o da sizin seçiminiz…

* Yazı hakkındaki yorumlarınızı aşağıdaki “leave a comment” yazısına tıklayarak bırakabilirsiniz.