Haftanın Sözü

"Şirketler içindeki problemlerin %94'ü sistem kaynaklı, sadece %6'sı insan kaynaklıdır."
Dr.Edwards Deming

Dosya Paylaşımı

Takvim

Temmuz 2013
Pts Sal Çar Per Cum Cts Paz
« Nis   Eyl »
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031  

Eğitim Var, Motivasyon Yok

Painting

Geçenlerde eğitim ile ilgili, farklı firmalardan katılımcıların olduğu bir paylaşım toplantısındaydım.  Bir banka’nın İnsan Kaynakları Müdürü ile ayaküstü sohbet etme fırsatı buldum.    Neler yaptıklarını anlatıyordu eğitim adına, birden durdu, yüzüme baktı, kaşlarını kaldırdı ve söyle dedi:

“Valla Tuğsel Bey, biz şirketimizde sürekli farklı konularda eğitimler düzenliyoruz, iyi de bütçemiz var, ancak çalışanları programlara davet ettiğimizde yüzleri buruşuyor, istekli değiller.  Ne yapsak bilemiyorum…”

Aslında bu son zamanlarda çok sık duyduğumuz bir şikayet.  İyi kurgulanan ve planlanan eğitim ve gelişim faaliyetlerinin etkinliğinin artık tartışılmadığı günümüzde, eğitime ayrılan bütçeler ve yapılan yatırımlar yeterli; ancak yöneticiler ve İnsan Kaynakları profesyonelleri, eğitimin başarılı geçmesi ve faydalı olması için gereken katılımcı motivasyonunu yaratma noktasında çaresiz görünüyorlar.

Katılımcı motivasyonsuz olursa, eğitim nasıl olur?  Kesin ve net bir cevabı var bunun: “Hiç de iyi olmaz!”

Motivasyon sağlanmadan gerçekleştirilen eğitimler -çok etkili ve kaliteli de olsalar- başarısız oluyor; katılımcılarda istenen bilgi ve beceri gelişimini sağlayamıyor.  İşin belki de en zor ve kritik kısmı bu.  Eğitim ihtiyaçları belirleniyor, organizasyon ve planlama yapılıyor.  Buraya kadar problem yok.  Motivasyon yaratmak noktasında tıkanıyoruz…  Bazı katılımcılar istekli ve hazır; buna karşın büyük bir çoğunluğu ise, yoğun iş temposundan sıkılıp dinlenmeye, ayaklarını uzatıp kurabiye ve kahve kayfi yapmaya gelmiş…  Herhangi bir öğrenme kaygısı yok…

Peki, ne çalışanları kendi gelişimlerine yatırım yapmak için motive eder?

Kişisel görüşüm; eğitimcilerin ve program yöneticilerin bu konuya, en baştan en sonuna kadar, bir de pazarlamacı gözlüğü ile bakmaları gerektiği.  Bir pazarlamacı nasıl bir ürünü satmak için bir strateji ve bir söylem yaratıyorsa biz de o şekilde yapamaz mıyız?  Sonuçta iyi bir ürün geliştirmiş ve üretmiş olabilirsiniz, ama müşterilerinizde farkındalık ve motivasyon yaratamazsanız, süreç kaçınılmaz olarak başarısız hale gelir…

Nasıl katılımcı motivasyonu sağlanabilir?  Ben aşağıda bazı maddeler sıraladım.

  • Eğitimin, katılımcıların yaptıkları iş ile arasında bir bağlantı olmalı
  • Çalışanların kariyer gelişimleri ile bağlantı kurulmalı
  • Şirket içinde eğitime değer ve öncelik verilmeli
  • Eğitim sonrası takip sistemleri oluşturulmalı
  • Eğitimler için pazarlama stratejileri oluşturulmalı

Şüphesiz bu liste geliştirilebilir.  Sizlerin de farklı görüşleri olabilir.

Listedeki birçok madde hakkında bir bilgimiz, fikrimiz var.  Ancak son madde üzerinde genelde çok düşünülmediğini gözlemliyorum.  Ben bu yazımın kalan kısmında, çok basit anlamda, “Bir eğitim programı oluştururken onu destekleyecek bir pazarlama kampanyası nasıl oluşturulabilir?” sorusunu cevaplandıracağım.  Bu sürecin bir döngü olduğunu düşünecek olursak, 7 adımda inceleyebiliriz:

Adım 1:  Hedef katılımcı kitlesinin belirlenmesi

Eğitim programının başarısı, eğitime katılması düşünülen kişilerin doğru bir şekilde seçilmesi ile ortaya çıkar.  Katılımcı kitlesinin ihtiyaçları ve beklentilerinin net olarak belirlenmesi bize belirlenmiş olan konuda vereceğimiz eğitimin nasıl dizayn edileceği konusunda fikir verir.  Çoğu zaman, diğer bölümlerden bir eğitim talebi geldiğinde, belirlenmiş bir katılımcı kitlesi olur: “Operasyon bölümündeki tüm yöneticilere “Etkili Yazışma Teknikleri” eğitimi verilmesi” gibi.  Bu durumda yapılması gereken belirlenen eğitimin gerekliliği ve seçilmiş olan katılımcı grubu ile olan uygunluğudur.  Katılımcı kitlesinin net olarak ihtiyacının belirlenmesi, karşılıklı görüşmeler yolu veya anket yöntemi ile yapılabilir.  Bölümdeki her kademedeki yöneticiler (sadece üst değil) bizi yapılan işin karakteri ve stratejisi doğrultusunda yönlendirecek; çalışanlar ise yöneticilerden net olarak alamayacağımız birçok bilgiyi (operasyonel zorluklar gibi) bize sağlayacaktır.

Adım 2:  Hedef kitlenin tercihlerinin ve motivasyonunun araştırılması

Ne ilgisini çeker katılımcı kitlenizin?  Orta kademe yöneticilerden oluşan bir grup için: “işyükünü hafifletmek için ipuçları” ilginç bir başlık olur mu?  Nasıl, hangi şartlarda çalışıyor bu grup; belirli sıkıntıları neler, nelerden mutlu oluyorlar, hayatlarını ne kolaylaştırır, bir günleri nasıl geçiyor, neleri özlüyorlar, neleri elde edemiyorlar?

Adım 3:  Pazarlama hedeflerinin belirlenmesi

Eğitim planlaması yaparken nasıl öncelikle eğitim hedefini netleştirip kağıda döküyorsak, pazarlama stratejisini oluştururken de pazarlama hedefinin belirlenmesi öncelikli. Basit düşünmek lazım.  Şu formatta yazılabilir mesela: “Orta kademe yöneticilerin %50′si, bilgi almak için, ilk iki hafta içinde, Eğitim Bölümü ile temasa geçecek; gelen talep doğrultusunda ilk 3 ayda toplam 6 sınıf açılacak.”

Adım 4:  Pazarlama stratejisinin seçilmesi

Programı tanıtırken temel mesajlarınız ne olacak?  Eğer ilgi çekmek ve motivasyon yaratmak istiyorsak ikinci adımda gerçekleştirdiğimiz araştırma sonuçlarına bakmamız gerekiyor.  Pazarlama faaliyetlerinde iletilecek mesajlar, hedef kitlenin tercih ve motivasyonları doğrultusunda yapılandırılırsa, hiç şüphesiz, etkili olacaktır.  Mesajlar net, açık, anlaşılabilir ve en önemlisi samimi olmalı.

Mesajlarımızı hangi kanalları kullanarak ileteceğiz?  Şimdi hemen boş bir kağıt ve kalem alın, bu sorunun cevabı olabilecek 10 madde yazın.  Bu kadar çeşitli iletişim kanalı bulmak tabi ki zor olacaktır, ama bir deneyin…  İlk başta yazdıklarınız büyük ihtimalle en fazla kullandıklarınız.  Listenin altına doğru indikçe üzerinde çok fazla düşünmediğiniz, daha ilginç kanallar ortaya çıkabilir.  Neden olmasın?  Küçük bir liste yapalım: broşürler, e-postalar, kataloglar, flyerlar, yüzyüze toplantılarda veya birebir yapılacak iletişim, yarışmalar, çekilişler, hediyeler, reklam panoları, şirket gazete ve dergileri, vs…

Adım 5:  Stratejinin uygulamaya konması

Strateji hayata geçirilirken belirli bir ajanda takip edilmek durumunda.  Örneğin, Pazartesi sabahı atılacak bir bilgilendirme e-postasının; Pazartesi sabahı stresinden ve hafta sonu birikmiş olan e-postalardan dolayı okunma ihtimali daha azdır.  Bu çok değerli, tek atımlık kurşununuzu, bir anda heba edebilirsiniz.

Adım 6:  Başarı ölçümünün yapılması

Gayet basit.  Hedeflerinize ulaştınız mı?  Hedefinize ne kadar yaklaştınız?  Kontrol edin, değerlendirin.  Başta hedeflerinizi ne kadar ölçülebilir koymuşsanız, programın başarı yüzdesini hesaplamak o kadar kolay olacaktır.

Adım 7:  Sürecin iyileştirilmesi

Neler başarılı oldu, neleri daha iyi yapabilirsiniz?  Neleri düşünemediniz, öngöremediniz?  Neler yolunda gitmedi?  Bir sonrasında daha başarılı olabilmek için neler yapmanız lazım?

Sonuç olarak;

İlgi çekmeyen, katılımcılarda motivasyon yaratamayan program projeyi başarısız yapar.  Eğitim süreçlerini bir pazarlamacının stratejik bakış açısı ile ele almamız, üzerinde kafa yormamız ve yaratıcılığımızı kullanmamız gerekiyor.  Başarılı sonuçlar alındığında, İK ve Eğitim Ekibi’nin şirket içindeki artan prestiji şüphesiz paha biçilemez olacaktır.

Farklı fikirleriniz, işe yarayan, test edilmiş uygulamalarınız varsa lütfen bizlerle paylaşın.

Herkese iyi bayramlar…

1 comment to Eğitim Var, Motivasyon Yok

  • Şira Şimşek

    Tuğsel Bey, çok güzel bir yazı olmuş…
    İyi bayramlar, sevgiler

Leave a Reply

  

  

  

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>